Arka plan
Doğan Öz, 1970'lerin sonunda Ankara Cumhuriyet Savcısı yardımcısı olarak görev yapan bir hukukçuydu. O yıllarda Türkiye'de sokaklar ve üniversiteler siyasi şiddetin gölgesindeydi; çok sayıda öğrenci, öğretmen, gazeteci ve kamu görevlisi silahlı saldırılarda hayatını kaybediyordu. Öz, bu ortamda silahlı grupların yapılanmasını ve devlet içindeki gayriresmî örgütlenme iddialarını araştıran savcılardan biri olarak biliniyor.
Aktarılanlara göre soruşturmasının kapsamı "Kontrgerilla" olarak anılan gizli yapıya uzanıyordu. Öz'ün, ülkücü gençlerin kaldığı bir öğrenci yurdunda arama yapılmasını emrettiği de kayıtlara geçti. Ölümünden sonra masasında kontrgerilla üzerine bir raporun bulunduğu, eşinin bu raporun bir örneğini dönemin başbakanına ilettiği anlatılır.
Olay
Doğan Öz, 24 Mart 1978 sabahı Ankara'da evinden çıkıp Kızılırmak Sokağı yakınında park ettiği arabasına bindiği sırada silahlı saldırıya uğradı ve hayatını kaybetti. Saldırı kalabalık bir mahallede, çok sayıda kişinin gözü önünde yaşandı; bu nedenle olayın ayrıntıları dönemin basınında ve sonraki anlatımlarda geniş biçimde yer aldı. Kaynaklarda saldırı sırasında kullanılan mermi sayısı ve sokağın adı gibi küçük ayrıntılarda farklılıklar bulunuyor.
Cinayet, adliye çevrelerinde büyük bir sarsıntı yarattı. Öz, Cumhuriyet tarihinde görevi nedeniyle öldürülen ilk savcılardan biri olarak anılır ve bu nitelikle 1970'lerin siyasi şiddet döneminin simge isimleri arasında sayılır.
Soruşturma ve yargı süreci
Olayın ardından bir tanık, saldırganlardan birini teşhis etti ve tutuklanan bir sanık ifadesinde cinayeti ayrıntılı biçimde anlattığı aktarıldı. Sıkıyönetim mahkemesi yargılama sürecinde sanığı mahkûm etti; ancak karar üst yargı mercilerinde bozuldu. Sonunda sanık, askerî yargı sürecindeki kararlar doğrultusunda beraat etti ve tahliye edildi. Basında yer alan bilgilere göre bu karar 1984-1985 civarında verildi. Olayın düzenleyicisi olarak anılan bir kişi ise hiç yakalanamadı. Sonuç olarak cinayetle ilgili kesinleşmiş bir mahkûmiyet yoktur.
Öz'ün ailesi ve avukatları onlarca yıl boyunca cinayetin arkasındaki yapının ortaya çıkarılmasını talep etti. 2013'te Ankara savcılığının, beraat kararına ilişkin olarak Özel Harp Dairesi hakkında soruşturma açacağı haberleri basında yer aldı.
Bugün
Doğan Öz her yıl 24 Mart'ta Ankara'da barolar, meslek örgütleri ve yakınları tarafından anılıyor. Cinayetin arka planı hâlâ tam olarak aydınlatılmış değil. Dava, hukukçulara yönelik saldırıların cezasız kalmasının ve devlet içindeki karanlık yapılanma iddialarının yargılanamamasının örneği olarak hatırlanıyor. Bu yüzden Öz'ün adı yargı bağımsızlığı ve hesap verebilirlik tartışmalarında sıkça anılıyor.
Aile ve meslektaşlar açısından asıl mesele, tek bir failin cezalandırılıp cezalandırılmaması değil, saldırıyı planlayanların ve olası destekçilerinin belirlenememiş olması. Öz'ün anısı, yargı mensuplarının görevlerini korkusuzca yapabilmesi gerektiği ilkesiyle birlikte anılıyor.