Arka plan
Hürmüz ve Şimoni Diril, Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesine bağlı Kovankaya köyünde (Süryanice adıyla Mehr) yaşayan Keldani Hıristiyan bir çiftti. Basında 71 ve 65 yaşlarında oldukları belirtilen çift, bölgeden göç eden Keldani ailelerin ardından köye geri dönen birkaç aileden biriydi. Köy, 1990'lı yıllardaki çatışma ortamında boşalmış, eski sakinlerinin bir kısmı yıllar sonra evlerine dönmüştü. Çiftin köyde kalması, bölgedeki küçük Hıristiyan topluluğun geri dönüş umudunun simgelerinden biri olarak görülüyordu.
Olay
Çift, Ocak 2020'nin ilk günlerinde köylerinden kayboldu; kaynaklarda tarih 8 ya da 11 Ocak olarak geçiyor. Yakınlarının ve köylülerin başlattığı arama çalışmalarının ardından Şimoni Diril'in cenazesi 20 Mart 2020'de köy yakınındaki Hezil Deresi kenarında bulundu. Hürmüz Diril'den ise bugüne dek haber alınamadı.
Olay, hem yerel hem ulusal düzeyde büyük ilgi gördü. Süryani, Keldani ve diğer Hıristiyan toplulukların temsilcileri, çiftin başına gelenlerin aydınlatılmasını ve bölgedeki küçük toplulukların güvenliğinin sağlanmasını istedi.
Soruşturma ve yargı süreci
Soruşturma sonucunda üç kişi hakkında dava açıldı. Şırnak 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 21 Temmuz 2023'te bir sanığı müebbet hapis cezasına çarptırdı, diğer iki sanığın beraatine karar verdi. Haberlerde cezanın niteliği "canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme" ve "tasarlayarak öldürme" olarak aktarılıyor. Beraat kararları üst mahkemede onandı. Aile ve avukatları, birden fazla kişinin dahil olduğu bir olayın tek kişiyle açıklanamayacağını savunarak beraat kararlarını Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı ve soruşturmanın yetersiz kaldığını ileri sürdü.
Hürmüz Diril'in akıbetine ilişkin ayrı bir dava da açıldı. İddianamede, kendisinden uzun süredir yaşam belirtisi alınamadığı için eşiyle aynı olayda öldürülmüş olabileceği yönünde yeterli şüphe bulunduğu belirtildi. Basına yansıyan bilgilere göre bu davada da aynı sanıklardan biri hakkında hüküm kuruldu, diğer ikisi beraat etti; ancak Hürmüz Diril'in cenazesi bulunmadığı için olay tam olarak aydınlanmış sayılmıyor.
Bugün
Dava, bölgedeki Hıristiyan azınlığın güvenlik kaygılarını yeniden gündeme getirdi. Aile, olayın tüm sorumlularının ortaya çıkarılmasını ve Hürmüz Diril'in bulunmasını talep ediyor. Kovankaya köyü, Süryani-Keldani toplulukların bölgedeki varlığı ve geri dönüş çabaları açısından hâlâ sembolik bir yer olarak anılıyor.
Yerel Hıristiyan topluluğun temsilcileri ve insan hakları örgütleri, yargılamanın tüm yönleriyle, özellikle de olayda başka kişilerin payı olup olmadığı sorusuyla, ele alınmasını talep ediyor. Aile için en temel mesele, Hürmüz Diril'in nerede olduğunun öğrenilmesi.