Arka plan
300 Milyon Yen Soygunu, Japonya'nın en ünlü çözülememiş suçlarından biridir. Olay 10 Aralık 1968 sabahı Tokyo'nun Fuchū bölgesinde, Fuchū Cezaevi'nin yanındaki bir yolda yaşandı. Nippon Trust Bank'ın Kokubunji şubesinin dört çalışanı, Toshiba'nın Fuchū fabrikası işçilerinin ikramiyesi olan parayı bir arabayla taşıyordu.
Çalışanlar, banka müdürüne daha önce gönderilmiş tehdit mektuplarından haberdardı; bu durum, sonradan anlatılan hikâyeyi inandırıcı kıldı.
Banka çalışanlarının aracı taşıması, şirket maaşlarının nakit olarak dağıtıldığı o dönemin Japonya'sında yaygın bir uygulamaydı; soygun bu nedenle ülkede nakit taşıma yöntemleri üzerine de tartışma başlattı.
Olay
Motosikletli polis kıyafeti giymiş genç bir adam arabayı durdurdu ve müdürün evine bomba atıldığını, arabada da patlayıcı olabileceğini söyledi. Arabanın altına girip bir işaret fişeği yaktı ve yangın çıkmış gibi gösterdi. Çalışanlar kaçınca arabaya binip uzaklaştı. Çalınan tutar 294.307.500 yendi; bu, 1968 kuruyla yaklaşık 817 bin ABD dolarına denk geliyordu.
Para kutuları en az iki çalıntı araç üzerinden taşındı. Olay yerinde ve çevresinde yaklaşık 120 eşya bırakılmıştı; bunların çoğu polisi yanıltmak için bilerek dağıtılmış sıradan nesnelerdi.
Soygunun planlı ve hızlı gerçekleşmesi, polis içinde faillerin organize bir grup olabileceği ya da kendi başına hareket eden tek bir kişi olduğu yönünde çelişen yorumlara yol açtı. Hiçbiri kanıtlanamadı.
Soruşturma ve yargı süreci
Olay, Japon polisi tarihinin en kapsamlı soruşturmalarından birine yol açtı. Şüpheli listesinde 110 binden fazla isim yer aldı, 780 bin kompozit resim dağıtıldı ve altı milyon parmak izi karşılaştırıldı; eşleşme çıkmadı. Başlangıçta 19 yaşında bir genç, polis memurunun oğlu, şüpheli görüldü; ancak bu genç 15 Aralık 1968'de siyanürle ölü bulundu ve ölümü intihar olarak kayıtlara geçti. Paranın izine ise hiç rastlanmadı.
Başka bir genç, 1975'te ilgisiz bir suçtan tutuklandı ve açıklayamadığı yüklü bir parayla yakalandı; ancak soygunla bağlantısı kanıtlanamadı. Suçun zamanaşımı Aralık 1975'te doldu; hukuki sorumluluk da 1988'e kadar sona erdi.
Bugün
Dosya resmen kapanmış olsa da vaka, Japonya'da roman, film ve belgesellere konu olmaya devam ediyor. Çözülememesine rağmen soygun, Japon kamuoyunda polis soruşturma yöntemlerinin ve basın ilgisinin tartışıldığı örneklerden biri olarak anılıyor.
Soygun, Japon polis arşivlerinde büyük bir dosya olarak duruyor. Soruşturmaya yaklaşık 170 bin polisin katıldığı söylense de bu rakam kaynaklarda doğrulamaya muhtaç kabul ediliyor; ancak soruşturmanın ülke tarihinin en geniş çaplı çalışmalarından biri olduğu konusunda görüş birliği var.