Arka plan
Alberto Nisman, Arjantinli bir savcıydı. 18 Temmuz 1994'te Buenos Aires'teki AMIA Yahudi cemaat merkezine yönelik bombalı saldırıda 85 kişi hayatını kaybetmişti; bu, Arjantin tarihinin en ölümcül terör saldırısıdır. Nisman, 2004'te bu dosyanın özel savcısı oldu ve 2006'da saldırıyla ilgili olarak İran'ı sorumlu tutan, uygulayıcı olarak da Hizbullah'ı işaret eden iddianame hazırladı.
Olay
14 Ocak 2015'te Nisman, Cumhurbaşkanı Cristina Fernández de Kirchner ve dışişleri bakanı Héctor Timerman'ı, İranlı şüphelileri korumak ve olayı örtbas etmekle suçlayan bir şikâyet dosyası sundu. Bu şikâyet, 2013'te İran'la imzalanan ancak onaylanmayan mutabakat metnine dayanıyordu.
18 Ocak 2015'te Nisman, Puerto Madero'daki dairesinde ölü bulundu. Kongre'de bu konuda ifade vereceği günden bir gün öncesiydi. Yanında .22 kalibreli bir tabanca vardı.
Nisman'ın ölümü, Arjantin'de hükümet ile yargı arasındaki ilişkiyi ve istihbarat teşkilatlarının rolünü tartışmaya açtı. Ölümünden günler sonra Buenos Aires'te onbinlerce kişi sessiz bir yürüyüşle onu andı. Ailesi, olayın aydınlatılması için yıllardır mücadele ediyor. AMIA saldırısıyla ilgili davalar da bu süreçten etkilendi ve bugüne kadar kesin bir sonuca ulaşılamadı.
Nisman'ın ölümü, Arjantin'de hükümet ile yargı arasındaki ilişkiyi ve istihbarat teşkilatlarının rolünü tartışmaya açtı. Ölümünden günler sonra Buenos Aires'te çok sayıda kişi sessiz bir yürüyüşle onu andı. Ailesi, olayın aydınlatılması için yıllardır mücadele ediyor. AMIA saldırısıyla ilgili davalar da bu süreçten etkilendi ve bugüne kadar kesin bir sonuca ulaşılamadı.
Soruşturma ve yargı süreci
Savcı Viviana Fein soruşturmayı yürüttü. 2015'te bir adli heyet ölümü intihar olarak değerlendirdi. Ancak jandarma uzmanlarının 2017-2018 yıllarında hazırladığı rapor ölümün cinayet olduğu sonucuna vardı ve federal mahkemeler bu görüşü benimsedi. Tabancayı Nisman'a ödünç veren yardımcısı Diego Lagomarsino hakkında kovuşturma sürüyor.
Nisman'ın şikâyeti ise 2015'te hâkim tarafından reddedildi; sonraki yıllarda örtbas davası da farklı mahkeme kararlarıyla gidip geldi. Hiçbir mahkeme, Nisman'ın ölümünün nasıl gerçekleştiğini kesin biçimde hükme bağlamadı.
Bugün
Dava hâlâ açık. Hâkim Julián Ercolini, olayın azmettiricisinin kim olduğu üzerinde yoğunlaşan bir soruşturma yürütüyor. Nisman'ın ölümü, Arjantin'de adalet sistemine duyulan güven ve AMIA saldırısının çözümsüzlüğü açısından önemli bir tartışma konusu olmayı sürdürüyor.
Nisman'ın ölümünden sonra Arjantin'de olayın nasıl aydınlatılacağı konusunda kamuoyu ikiye bölündü; bir kesim intiharı, başka bir kesim cinayeti savundu. Kesin bir yargı kararı bulunmadığı için bu konuda hüküm vermek mümkün değildir; yalnızca resmî kayıtlardaki değerlendirmeleri aktarmak doğru olur. Ailesi ve avukatları, soruşturmanın bağımsız ve şeffaf biçimde sürdürülmesini talep etmeye devam ediyor.